1.endüstri Devrimi Nedir?

Genel Bakış

Birinci Endüstri Devrimi, diğer adıyla Endüstri Devrimi veya Sanayi Devrimi, 1760 ile 1830 yılları arasında Birleşik Krallık ‘ta başlayarak Kara Avrupası’na, Amerika Birleşik Devletleri’ne ve Japonya’ya yayılan üretimin insan gücünden çıkarılarak makineleşmesinin ilk adımı olarak kabul edilmektedir.

Birinci Endüstri Devriminin 1763 yılında James Watt tarafından Birleşik Krallık ‘ta buharla çalışan makineyi icat etmesiyle başladığı kabul edilmektedir. Bu dönemde, buhar ve kömür enerjisi ile çalışan makinelerin icat edilmesi ile birlikte üretim hızlanmıştır. Birinci Endüstri Devriminin gene itibariyle İngiltere ile sınırlı kaldığı kabul edilmektedir. Tekstil sektörü gibi ağır bir makineleşme gerektirmeyen sektörlerle başlayan makineleşme süreci bilgi ve birikimin artması ve teknolojideki gelişmelerin hızlanması ile daha sonradan ağır sanayiye de sıçramıştır.

1830 yılından itibaren çelik, elektrik ve petrol gibi yeni enerji kaynaklarının ve hammaddelerin sanayi sektöründe kullanılmaya başlanması ile birlikte Birinci Endüstri Devrimi’nin sona ererek İkinci Endüstri Devrimi’nin başladığı kabul edilmektedir.

Birinci Endüstri Devriminin Sebepleri

16. yüzyılda artmaya başlayan nüfusun kentlere göç etmeye başlaması ile kentlerde doğan iş ihtiyacının ve tüketim talebinin artması, sömürgecilik sonrasında sömürgelerden getirilen altınlar ve gıda malzemeleri sonrasında hayat standartlarının artması, sömürgecilik sonrasında sömürgelerden getirilen altınlar ile birlikte sermayenin artması, Rönesans ve Reform hareketleri sonrasında dini dogmaların sarsılması sonucunda bilim ve teknolojideki gelişmelerin hızlanması, liberal düşüncelerin toplumda yayılması ve yeni yatırım arayışlarının birinci endüstri devriminin ortaya çıkmasında etkili olduğu kabul edilmektedir.

Birleşik Krallık ‘ta 1215 yılında kral ve soylular arasında imzalanan Magna Carta Sözleşmesi ile başlayan ve daha sonrasında 15. yüzyılda devam eden hareketler sonrasında monarşinin yetkileri kısıtlanmış ve anayasa ilan edilerek anayasal monarşi rejim olarak kabul edilmiş, insanların mülkiyet haklarına ve bireysel hakları ve özgürlüklerine önem verilmekteydi. İngiltere ayrıca sömürgelerinden getirmiş olduğu altınlar sonrası borsa ve bankacılık sektörlerinde merkez konumundaydı ve liberal ekonomik ilkeler ülkede hakimdi. Yine, Birleşik Krallık ‘ta demir ve maden yatakları oldukça fazlaydı ve sömürgeleri sayesinde hammadde sıkıntısı çekmemekteydi. Bu özel sebepler nedeniyle de Birinci Endüstri Devrimi Birleşik Krallık ‘ta başlamıştır.

Birinci Endüstri Devriminin Sonuçları

Birinci Endüstri Devrimi ile birlikte toplumsal olarak bir işçi sınıfı ortaya çıkmıştır. Bu dönemde ortaya çıka işçi sınıfının çalışma koşulları oldukça kötü ve çeşitli haklardan yoksundular. Sanayileşme ile birlikte burjuva sınıfı toplumun en zengin kesimi haline gelmekteyken artan işçi ihtiyacına bağlı olarak da sayısal olarak işçi sınıfı en kalabalık sınıf haline gelmiştir.

Hızla sayısı artmakta olan ve kötü çalışma koşullarına sahip olan işçi sınıfının haklarına ilişkin olarak sosyalizm ideolojisi ortaya çıktı. İlk olarak ortaya çıkan ütopik sosyalizm daha sonra Friedrich Engels ve Karl Marx tarafından geliştirilerek bilimsel sosyalizm ortaya atılmıştır.

Sanayileşme ile birlikte artan işçi ihtiyacına bağlı olarak kırsal kesimden kentlere göç başlamış ve kentleşme hızlanmıştır. Bu durum kentlerin büyüyerek kırsal kesimlerini de kapsamasına neden olmuştur.

Makineleşme sonrasında üretim artmış ve artan yaşam standartlarına bağlı olarak ölümler azalmış ve ortalama yaşam süresi artmaya başlamıştır. Bu da nüfus artışına neden olmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir